Zonwering en screens: koel binnen zonder de zon buiten te sluiten

Het grote misverstand is dat gordijnen of een binnenrolgordijn de zon tegenhouden. Ze temperen wel het licht, maar de warmte zit dan al binnen: het zonlicht is door het glas gepasseerd en warmt de kamer op. Zonwering aan de buitenkant onderschept de zonnestralen voordat ze het raam raken. Dat scheelt fors in het aantal graden dat je woning oploopt op een hete namiddag.

Vooral bij goed geïsoleerde en recente woningen speelt oververhitting op. De isolatie die je in de winter warm houdt, houdt in de zomer de warmte ook binnen. Een raam op het zuiden of het westen zonder buitenzonwering werkt dan als een broeikas. Buitenscreens of rolluiken lossen dat op aan de bron.

Je overweegt zonwering meestal op een van deze momenten:

• Je slaapkamers of leefruimte worden 's zomers te warm om aangenaam te wonen of te slapen.
• Je vervangt je ramen en deuren en wil de zonwering meteen mee inplannen, zodat bevestiging en afwerking op elkaar afgestemd zijn.
• Je wil minder afhankelijk worden van airco, of je airco net efficiënter laten werken.

Een buitenscreen is een strak doek van technisch weefsel dat langs geleiders voor het raam naar beneden rolt. Het houdt de zon tegen, maar laat je toch naar buiten kijken en het daglicht binnen. Die combinatie maakt screens populair bij nieuwbouw en renovatie.

Waar je op let bij screens:

• Openheidsfactor van het doek. Een dicht doek (lage openheidsfactor) weert meer warmte en geeft meer privacy, maar laat minder licht en zicht door. Een opener doek behoudt het uitzicht beter. De keuze hangt af van de oriëntatie van het raam en van wat je belangrijker vindt.
• Zip of geleider. Bij een zipscreen zit het doek in een rits vast in de geleiders, waardoor het bij wind niet klappert en beter afsluit. Dat is stiller en steviger, en meestal wat duurder.
• Kastafwerking. Net als bij rolluiken kies je opbouw (kast zichtbaar aan de gevel) of ingebouwd. Opbouw is de gangbare renovatieoplossing, want je hoeft niet in de gevel te breken.

Screens zijn zo goed als altijd elektrisch bediend en laten zich vlot koppelen aan een windsensor of zonnesensor. Meer over die automatisering verderop.

Screens zijn niet de enige optie. Afhankelijk van je woning en je doel passen rolluiken of een markies soms beter.

Rolluiken

Een rolluik sluit het raam volledig af met lamellen en doet meer dan zonwering alleen: het verduistert de kamer, dempt geluid van de straat, houdt in de winter een luchtlaag vast voor de ruit en vormt een extra drempel tegen inbraak. Wil je vooral kunnen verduisteren en je woning beter beveiligen, dan is een rolluik de logische keuze. We bespreken types, plaatsing en prijs uitgebreid op de pagina over rolluiken plaatsen.

Markiezen

Een markies is een uitvalscherm: het doek klapt schuin naar buiten en creëert schaduw op een terras of voor een breed raam. Bij een terras of leefkeuken met veel glas geeft een markies aangename schaduw zonder je uitzicht helemaal weg te nemen. Het nadeel: een markies is gevoeliger voor wind dan een screen dat in geleiders loopt, dus een windsensor is hier geen luxe maar noodzaak.

Kort samengevat kies je op basis van je hoofddoel: buitenscreens voor zicht behouden en warmte weren, rolluiken voor verduistering en inbraakwering, een markies voor schaduw op een terras of groot glasvlak.

De directe winst voel je meteen: een leefruimte die op een hittedag enkele graden koeler blijft, en slaapkamers die 's nachts aangenamer zijn. Dat comfort is voor de meeste mensen de belangrijkste reden om te plaatsen.

Daarnaast is er een energie-effect. Buitenzonwering vermindert de behoefte aan koeling. Heb je airco, dan moet die minder hard en minder lang draaien, wat rechtstreeks op je elektriciteitsverbruik weegt. Heb je geen airco, dan blijft je woning zonder mechanische koeling langer leefbaar. Hoeveel je precies bespaart, hangt af van de oriëntatie van je ramen, de grootte van het glasvlak en hoe warm de zomer is, dus daar plakken we bewust geen vast bedrag op.

Een aandachtspunt voor het hele jaar: goede zonwering wil je in de zomer dicht op de warmste uren, maar in de winter juist open zodat de zon gratis meewarmt. Automatische sturing met een zonnesensor speelt daar op in zonder dat je er zelf aan hoeft te denken.

Handbediende screens of markiezen bestaan nog, maar in de praktijk kiest bijna iedereen voor een motor. De meerprijs is beperkt en het comfort is groot, zeker bij hoge of brede ramen.

Wat je kan toevoegen:

• Windsensor. Rolt de zonwering automatisch op bij te veel wind, zodat het doek of de markies niet beschadigt. Bij markiezen en niet-gezipte screens sterk aan te raden.
• Zonnesensor. Laat de zonwering zakken zodra de zon fel genoeg is en rolt op als het bewolkt wordt. Zo blijft je woning koel terwijl je aan het werk of van huis bent.
• Domotica. Via een app of je bestaande domoticasysteem stuur je alles samen aan, of laat je het meelopen met een dag- en nachtritme.

Denk vooraf aan de bekabeling. Bij een renovatie waarbij je toch de ramen vervangt of aan je gevel werkt, is dit het uitgelezen moment om de voeding naar de zonwering netjes te voorzien. Achteraf leidingen bijtrekken in een afgewerkte muur is altijd lastiger.

Wat zonwering kost, hangt sterk af van het type, de afmetingen, de kwaliteit van het doek of de lamellen en de bediening. Reken op deze richtmarges per raam, plaatsing inbegrepen, als vertrekpunt voor je budget:

• Buitenscreen, elektrisch: grofweg 600 tot 1.400 euro per raam, afhankelijk van breedte, doek en of het een zipscreen is.
• Rolluik, elektrisch: grofweg 500 tot 1.200 euro per raam. De uitgebreide prijsuitleg staat op de pagina over rolluiken plaatsen.
• Markies: grofweg 900 tot 2.500 euro voor een terrasmarkies, sterk afhankelijk van de breedte en de motorisering.

Dit zijn indicatieve richtbedragen om een orde van grootte te geven, geen offerte. Grote glaspartijen, een lastige plaatsing op hoogte of maatwerk kunnen hoger uitkomen. Een premie voor zonwering zelf is er in Vlaanderen doorgaans niet, maar controleer je persoonlijke situatie altijd bij de bevoegde overheid, want premievoorwaarden wijzigen en soms telt zonwering mee in een breder isolatie- of comfortdossier.

Wil je een scherp beeld van je totale kostprijs, bereken je prijs met onze indicatieve calculator. Ben je klaar om te laten plaatsen, vind een renovatiebedrijf voor zonwering in je gemeente en vraag meerdere offertes op, zodat je prijs en advies kan vergelijken.