Ecologisch bouwen
Circulair bouwen houdt grondstoffen zo lang mogelijk in kringloop: je bouwt of renoveert met herbruikbare, biobased materialen en zo weinig mogelijk afval.
Wonen en bouwen wegen zwaar op het milieu: de bouwsector verbruikt veel materiaal, water en energie, en levert een fors deel van al ons afval op. Circulair bouwen draait dat om. Je houdt grondstoffen in kringloop via hergebruik, recyclage en slim ontwerp, zodat er zo min mogelijk verloren gaat. Op deze pagina vind je de principes, een indicatie van de kosten en de aandachtspunten. Klaar om offertes op te vragen? Vind een renovatiebedrijf in jouw buurt of bereken je prijs.
Onze wegwerpmaatschappij laat sporen na, ook in de bouw. Spullen worden massaal weggegooid en vervangen, en een groot deel van het bouwmateriaal belandt op de afvalberg, terwijl de voorraad grondstoffen op aarde beperkt is. Dat kan efficiënter, en wie vandaag bouwt of verbouwt heeft daar concrete keuzes in.
Waar circulaire projecten meestal op inzetten:
Zoek renovatiebedrijven in je gemeente en bekijk hun bedrijfspagina.
Duurzaamheid staat de laatste jaren centraal, met de ambitie om naar een volledig circulaire economie te evolueren. Recyclage en hergebruik van ecologische materialen worden stilaan de norm in plaats van de uitzondering. Hieronder lees je wat circulair bouwen precies inhoudt en hoe je er zelf mee aan de slag gaat.
Het woord zegt het al: circulariteit betekent dat je grondstoffen zo lang mogelijk in kringlopen houdt. In de praktijk gaat dat om reparatie, hergebruik, recyclage en renovatie. Zo raken zo weinig mogelijk grondstoffen verloren.
Steeds meer bedrijven en organisaties zetten in op circulariteit. Denk aan deelplatformen voor auto's, woonruimte of gereedschap. Het draait daar niet meer om individueel bezit, maar om een gemeenschappelijk goed dat gedeeld wordt. Delen betekent dat er minder geproduceerd moet worden, wat de vraag naar primaire grondstoffen doet dalen.
Een circulaire economie is dus een economisch en industrieel systeem waarin eindige grondstofvoorraden niet worden uitgeput en reststoffen opnieuw in het systeem terechtkomen. Zo blijft de kringloop op een efficiënte manier draaien.
Circulair bouwen is een groot onderdeel van die circulaire economie. Bij de bouw van een gebouw gebruik je zo min mogelijk nieuwe grondstoffen en laat je zo weinig mogelijk afval achter. Het is bouwen met een beter, zuiniger gebruik van hulpbronnen, door slimmer te ontwerpen en kringlopen te sluiten.
Het uitgangspunt: de producten van vandaag zijn de grondstoffen van morgen. Na gebruik kun je een gebouw demonteren en de onderdelen opnieuw als materiaal inzetten. Zo werk je toe naar een bouwproces zonder afval, weg van de wegwerpcultuur waarin we producten kopen om ze na korte tijd weer weg te gooien.
Bouwen doe je toch voor de eeuwigheid? Waarom dan de moeite om circulair te werk te gaan? Daar zijn goede redenen voor.
Niet alle materialen zijn zo bestendig als baksteen. Een deel van wat je vandaag plaatst, zal ooit vervangen moeten worden. Wie daar bij het ontwerp al rekening mee houdt, vermijdt later veel afbraak en afval.
De eisen aan een woning veranderen in sneltempo. Isolatienormen en de indeling van een woonplaats evolueren voortdurend, waardoor veel oude gebouwen vroegtijdig tegen de vlakte gaan. Ontwerpen met de toekomst in het achterhoofd houdt je woning langer bruikbaar.
Zowat 30 tot 40 procent van ons afval komt uit de bouwsector, en de manier waarop we bouwen en wonen weegt zwaar op onze ecologische voetafdruk. De omslag naar circulair bouwen maakt op dat vlak een reëel verschil.
Bio-ecologische bouwmaterialen zijn natuurlijke materialen uit (quasi) onuitputtelijke grondstoffen, met zo weinig mogelijk of geen chemisch toegevoegde stoffen, zonder zware milieubelasting en zonder schadelijke gevolgen voor je gezondheid. Een passieve woning bouwen is daarom een milieuvriendelijke én gezonde keuze.
Een goed circulair gebouw is meteen voor verschillende doeleinden bruikbaar en makkelijk aan te passen aan nieuwe noden. Modulair bouwen speelt daar sterk op in: grote delen van de woning worden vooraf in een fabriek geproduceerd, naar de bouwplaats getransporteerd en op korte tijd tot een gebouw gemonteerd.
Het grote pluspunt van modulaire woningen is hun flexibiliteit. Ze zijn makkelijk te demonteren of uit te breiden met andere modules, en de elementen kunnen jaren later hergebruikt worden in andere constructies, zelfs als de aard van het gebouw verschilt.
Niet alle materialen hebben dezelfde levensduur. Daarom kun je onafhankelijke lagen bouwen die je later weer van elkaar kunt scheiden. Zo strip je bijvoorbeeld een gebouw terwijl je de betonstructuur behoudt.
Een veelbelovend instrument is het materialenpaspoort. Dat geeft al bij het ontwerp inzicht in welke materialen gebruikt worden, wat de milieu-impact ervan is en of er mogelijkheden zijn tot recyclage en hergebruik. Zo draagt het bij aan een kerndoel van circulair bouwen: het voorkomen van de uitputting van primaire grondstoffen. Bijkomend voordeel: latere demontage en recyclage verlopen veel eenvoudiger. Een materialenpaspoort is vandaag nog niet verplicht, maar wordt op termijn wellicht standaard.
De voorkeur gaat uit naar materialen met een lage milieu-impact: materialen die zelf gerecycled zijn of die makkelijk gerecycled of hergebruikt kunnen worden. Ook biobased bouwmaterialen horen hierbij, natuurlijke materialen uit hernieuwbare grondstoffen met zo weinig mogelijk chemische toevoegingen. Wil je weten welke bedrijven hiermee werken? Vind een renovatiebedrijf en vraag naar hun materiaalkeuze.
Aan circulair bouwen hangt vaak een prijskaartje: natuurlijke en biobased materialen liggen doorgaans hoger geprijsd dan synthetische bouwmaterialen. Toon je alleen de aankoopprijs, dan lijkt de keuze duur.
Kijk je verder dan die eerste kost, dan ziet het plaatje er anders uit. Door herbruikbare materialen en modulaire opbouw kun je toekomstige projecten met een kleinere investering realiseren. Circulaire gebouwen hebben bovendien vaak een lange levensduur en een gunstig E-peil, wat de energiefactuur drukt en de restwaarde op de vastgoedmarkt hoog houdt. De meerkost verdient zich zo mettertijd terug.
De exacte prijs hangt af van materialen, oppervlakte, afwerkingsniveau en de complexiteit van je project. Wil je een eerste richtbedrag voor jouw situatie? Bereken je prijs en vraag vrijblijvend meerdere offertes aan zodat je bedragen naast elkaar kunt leggen. Meer weten over energiezuinig wonen? Lees dan over de BEN-woning en 50% minder energieverbruik.
Begin 2019 lanceerden Vlaanderen Circulair, OVAM en de Vlaamse Confederatie Bouw de Green Deal Circulair Bouwen. Via dit gezamenlijke engagement werken honderden organisaties samen om circulair bouwen in Vlaanderen tot dagelijkse realiteit te maken.
Om de overgang naar een circulaire economie te versnellen zette Vlaanderen Circulair sinds eind 2020 een structuur met werkagenda's op: partnerschappen rond strategische, circulaire acties. De Werkagenda Circulair Bouwen is daar een voorbeeld van en werkt met een breed team aan stakeholders uit de sector aan een rollend actieprogramma.
Meer informatie vind je op de officiële website van de Vlaamse overheid: Vlaanderen Circulair.
Een circulair bouw- of renovatieproject staat of valt met de juiste partner en een doordacht plan. Circulair bouwen gaat immers over meer dan de uitvoering: ook de ontwerpfase en de manier waarop je een gebouw later gebruikt tellen mee. Punten waar een goed dossier op let:
Vind een renovatiebedrijf in jouw gemeente, of verdiep je eerst in verwante thema's zoals isolatie en een totaalrenovatie-aannemer. Zo start je goed voorbereid aan je offertetraject.
FAQ
Bouwen en wonen
Meer duurzame, circulaire manieren om te bouwen en te wonen.
Vraag vrijblijvend meerdere offertes aan renovatiebedrijven bij jou in de buurt. Liever even bellen? Dat kan op +32 495 65 54 75.
